Rauðhetta og refurinn í Kjarnaskógi
Lilja fer með kjötsúpu og kleinur til ömmu sinnar í gulri viðvörun. Á leiðinni hittir hún ref sem heitir Úlfur.
Um 7 mínútur að lesa upphátt. Gott að lesa saman fyrir svefninn, fyrir 5 til 10 ára.
Einu sinni, ekki fyrir löngu heldur bara í síðustu viku, bjó stelpa á Akureyri sem hét Lilja.
Lilja átti rauða lopapeysu með stórri hettu sem amma hennar hafði prjónað. Hún var í henni í skólanum, á fótboltaæfingu og stundum líka í rúminu. Þess vegna kölluðu allir hana Rauðhettu. Meira að segja kötturinn, held ég.
Amma hennar hét Sigga. Hún bjó í gulu húsi við jaðarinn á Kjarnaskógi, þar sem trén standa þétt og stígarnir hlykkjast eins og spaghetti.
Einn laugardag í október hringdi amma Sigga. „Ég er með kvef,“ sagði hún, og svo hnerraði hún svo hátt að síminn titraði.
Mamma setti nesti í körfu: heita kjötsúpu í brúsa, sex kleinur, hunang og hálstöflur úr Bónus.
„Farðu með þetta til ömmu, Lilja mín,“ sagði mamma. „Taktu strætó og farðu út við skóginn. Gakktu svo beint eftir stígnum. Ekki fara inn í skóginn. Og ekki segja ókunnugum hvert þú ert að fara.“
„Beint eftir stígnum. Ekki inn í skóginn. Ekki segja ókunnugum,“ endurtók Lilja.
„Og síminn?“
„Hlaðinn. Hundrað prósent.“
Í útvarpinu var sagt að það væri gul viðvörun. Á Akureyri þýðir gul viðvörun að maður fer í tvær peysur í staðinn fyrir eina. Lilja fór í tvær peysur, setti upp rauðu hettuna og hljóp út í strætó.
Strætó ók upp brekkuna og rúðuþurrkurnar dönsuðu fram og til baka. Lilja fór út við skóginn. Vindurinn greip strax í hettuna hennar, eins og hann langaði líka í kleinu.
Hún var rétt lögð af stað eftir stígnum þegar hún sá eitthvað rautt og loðið við stóran stein. Það var refur. Hann var með trefil um hálsinn og leit út eins og hann hefði aldrei gert neitt af sér á ævinni.
„Góðan daginn,“ sagði refurinn kurteislega. „Ég heiti Úlfur.“
„Ertu ekki refur?“ spurði Lilja.
„Jú,“ sagði refurinn og andvarpaði. „Mamma mín var draumórakona.“
Svo þefaði hann út í loftið. „Hvað er í körfunni?“
„Kjötsúpa og kleinur handa ömmu minni. Hún býr í gula húsinu við endann á stígnum.“
Um leið og Lilja sagði þetta mundi hún hvað mamma hafði sagt. Ekki segja ókunnugum. En orðin voru þegar fokin út í vindinn.
„Gula húsið, já,“ sagði Úlfur. „En veistu hvað? Inni í skóginum eru fallegustu haustlauf á öllu Norðurlandi. Gul og rauð og appelsínugul. Amma þín yrði svo glöð að fá vönd.“
Lilja horfði inn í skóginn. Laufin voru falleg. Kannski bara örfá. Kannski bara rétt hjá stígnum. Hún steig eitt skref út af stígnum. Svo annað. Svo tíu.
Á meðan hljóp Úlfur beint að gula húsinu. Hann var fljótur, eins og refir eru, og það var enginn með honum til að segja honum að fara hægt.
Á hurðinni hékk miði: „Skrapp í Bónus að kaupa sítrónur. Kem strax. Amma.“ Hurðin var ólæst, því amma Sigga læsti aldrei þegar hún skrapp stutt.
Úlfur fór inn. Hann sá rúmið, náttkjólinn hennar ömmu og stóru gleraugun á náttborðinu. Þá fékk hann hugmynd sem honum fannst afskaplega snjöll.
Hann fór í náttkjólinn, setti upp gleraugun og lagðist upp í rúm með sængina upp að nefi. „Nú kemur kjötsúpan til mín,“ hvíslaði hann. „Og kleinurnar. Allar sex.“
Loksins kom Lilja, með fangið fullt af laufum og hettuna fulla af vindi. Hún bankaði.
„Komdu inn,“ sagði hás rödd. Jæja, amma var nú líka með kvef.
Lilja gekk að rúminu. Eitthvað var skrýtið.
„Amma, hvað þú ert með stór eyru.“
„Það er til að heyra betur í veðrinu, elskan.“
„Amma, hvað þú ert með stór augu.“
„Það er til að sjá betur á símann.“
„Amma, hvað þú ert með langt nef.“
„Það er til að finna betur lyktina af kleinunum.“
Þá sá Lilja eitthvað loðið gægjast undan sænginni. Það var skott. Stórt, rautt og alls ekki ömmulegt skott.
Lilja hljóp ekki burt og hún öskraði ekki. Hún dró djúpt andann, eins og hún hafði lært í sundi, og tók upp símann. Svo hringdi hún myndsímtal í ömmu.
Amma svaraði strax. Hún stóð við kassann í Bónus með fullan poka af sítrónum, og bleiki grísinn brosti á bak við hana. „Lilja mín! Ertu komin?“
„Já, amma. En það er einhver í rúminu þínu.“ Lilja sneri símanum að rúminu.
Amma setti upp varagleraugun, því hin voru á nefinu á refnum. „Úlfur!“ sagði hún. „Ert þú í náttkjólnum mínum?“
Úlfur dró sængina upp fyrir haus. „Nei,“ sagði sængin.
„Ég kem eftir fimm mínútur,“ sagði amma. „Og enginn borðar neitt fyrr en ég kem.“
Amma kom eftir fjórar mínútur. Hann Valur nágranni hennar var einmitt að aka snjóplógnum fram hjá Bónus og bauð henni far. Valur stóð í dyrunum í appelsínugula gallanum sínum og fyllti næstum út í þær.
„Þarf að moka einhverju út?“ spurði hann.
„Bara einum ref,“ sagði amma.
Úlfur skreið undan sænginni. Náttkjóllinn var öfugur á honum. „Fyrirgefðu,“ sagði hann lágt. „Ég var bara svo svangur. Og það er svo kalt úti. Og þetta er svo góður náttkjóll.“
Amma hnerraði, hugsaði sig um og sagði svo: „Heyrðu, Úlfur minn. Ef þig langar í kleinu, þá bankar þú á dyrnar og biður fallega. Þú laumast ekki inn og þykist vera einhver annar.“
„Má það bara?“ spurði Úlfur.
„Það má alltaf biðja,“ sagði amma.
Svo settust þau öll við eldhúsborðið og borðuðu kjötsúpu á meðan vindurinn söng úti. Úlfur fékk eina kleinu. Svo aðra, af því að hann bað svo fallega. Valur fékk þrjár, af því að hann er Valur.
„Fyrirgefðu, amma,“ sagði Lilja. „Ég fór út af stígnum. Og ég sagði refnum hvert ég væri að fara.“
Amma tók utan um hana. „Það var ekki gott, og nú veistu það. En þú gerðir líka margt rétt, elskan. Þú tókst eftir því að eitthvað var skrýtið. Þú hélst ró þinni. Og þú hringdir í einhvern sem þú treystir. Það er snjallara en nokkur snjallsími.“
Síðan þá bankar refur upp á hjá ömmu Siggu á hverjum laugardegi. Hann er með trefil og biður fallega um kleinu. Og Lilja gengur alltaf beint eftir stígnum. Laufin tínir hún á heimleiðinni, með mömmu.
Köttur úti í mýri, setti upp á sér stýri, úti er ævintýri.
Spurningar eftir lesturinn
- Af hverju heldur þú að mamma hafi beðið Lilju að ganga beint eftir stígnum?
- Hvernig fattaði Lilja að það var ekki amma í rúminu?
- Hvað gætir þú gert ef einhver sem þú þekkir ekki spyr hvert þú sért að fara?
Gamla sagan og sú nýja
Í gamla ævintýrinu lærir Rauðhetta að fara ekki út af stígnum og að segja ekki ókunnugum frá ferðum sínum. Lilja lærir það sama, og líka að hringja í einhvern sem hún treystir þegar eitthvað er skrýtið.
Byggt á ævintýri Grimmsbræðra: Rauðhetta (á þýsku Rotkäppchen), nr. 26 í safni þeirra, Kinder- und Hausmärchen. Ný íslensk endursögn Kvennablaðsins, unnin með aðstoð gervigreindar og yfirfarin af ritstjóra. Engin eldri þýðing var notuð.