Prófun: Kvennablaðið í smíðum. Sumt er enn í vinnslu og merkt þannig. Sjáðu hvað er nýtt · Svona vinnum við
KVENNABLAÐIÐ.
Erlent · Frakkland Yfirlesið af ritstjóra 26.10.2026

Hundruð þúsunda mótmæltu í Frakklandi annan laugardaginn í röð

Ritstjórn Kvennablaðsins · 26. október 2026 (uppfært) · 2 mín. lestur · Unnið með aðstoð gervigreindar. Ábyrgðarmaður: Steinunn Ólína ritstjóri

Bæta málfarið: Sérðu setningu sem mætti orða betur á íslensku? Veldu hana með músinni eða fingrinum og skrifaðu tillögu.

Um 410.000 manns tóku þátt í mótmælum víða um Frakkland á laugardag, samkvæmt innanríkisráðuneyti landsins. Verkalýðsfélög töldu þátttakendur um tvöfalt fleiri, eða um 800.000. Mótmælt var háum framfærslukostnaði og slæmum aðbúnaði í skólum. Þetta var annan laugardaginn í röð sem fjöldamótmæli fóru fram, en viku áður tóku um 550.000 manns þátt samkvæmt ráðuneytinu.

Göngurnar voru að mestu friðsamlegar en átök brutust út að þeim loknum í nokkrum borgum, meðal annars í París, Marseille, Lyon og Bordeaux. Lögregla beitti táragasi og vatnsbyssum. Um 70.000 lögreglumenn voru að störfum um allt land. Laurent Nuñez innanríkisráðherra sagði að tveir hefðu slasast alvarlega og kenndi hópum lengst til vinstri um ofbeldið. Á sunnudag birti innanríkisráðuneytið uppfærðar tölur: 1.314 voru handteknir um allt land og 53 lögreglumenn særðust. Í París voru 142 handteknir.

Yfirvöld segja að gripdeildir og skemmdarverk hafi verið mun minni en helgina áður, þegar hundruð verslana voru rænd og útgöngubann var sett á í hluta Parísar og fleiri borga. Samkvæmt borgaryfirvöldum í París skemmdust þá 450 verslanir og 228 voru rændar. Talskona lögreglunnar í París viðurkenndi að lögreglan hefði vanmetið umfang ofbeldisins 17. október.

Hófst í framhaldsskólum

Hreyfingin hófst í september í framhaldsskólum í úthverfum norðan Parísar. Nemendur mótmæltu kennaraskorti, yfirfullum bekkjum, niðurníddu skólahúsnæði og Parcoursup, rafrænu inntökukerfi háskóla. Síðan hafa verkalýðsfélög og aðrir hópar bæst við, meðal annars vegna verðs á eldsneyti og annarrar framfærslu.

Emmanuel Macron forseti tók á móti fulltrúum framhaldsskólanema í Élysée-höll á föstudag. Samkvæmt franska ríkisútvarpinu franceinfo viðurkenndi hann þar að þörf væri á gagngerri endurskoðun Parcoursup. Sébastien Lecornu forsætisráðherra hittir samtök framhaldsskólanema í dag, mánudag, og síðan samtök háskólanema. Að því loknu ætla Édouard Geffray menntamálaráðherra og Philippe Baptiste, ráðherra háskólamála, að kynna aðgerðir á blaðamannafundi. Franskir fjölmiðlar hafa eftir heimildarmönnum innan stjórnkerfisins að aðgerðirnar gætu varðað forföll kennara, skólahúsnæði, kennslustundir, fjölda í bekkjum og Parcoursup. Samtök nemenda krefjast meðal annars þess að Parcoursup verði lagt niður. Samtök háskólanema gagnrýna að nemendahóparnir séu boðaðir hvor í sínu lagi. Samkvæmt Ouest-France hafa gulvestungar boðað nýjan mótmæladag 31. október (óstaðfest í öðrum heimildum).

Mótmæli víðar í Evrópu

Fjölmenn mótmæli fóru einnig fram á laugardag á Ítalíu, Spáni, í Portúgal, Belgíu og Albaníu, af ólíkum ástæðum. Á Ítalíu var her kallaður út í Mílanó til að gæta miðborgarinnar. Í Madríd gengu mótmælendur til varnar lífeyriskerfi hins opinbera og í Lissabon kröfðust þeir húsnæðis á viðráðanlegu verði.

Hvers vegna skiptir þetta máli

Forsetakosningar fara fram í Frakklandi í apríl 2027. Macron getur ekki boðið sig fram aftur. Óánægjan er orðin að kosningamáli og frambjóðendur bæði til hægri og vinstri hafa kennt forsetanum um ástandið. Hreyfingin sýnir einnig hvernig kröfur ungs fólks um betri skóla geta orðið að víðtækri pólitískri kreppu.

Heimildir

  1. Frakkland / France
  2. BBC News, 25.10.2026, „More than 1,300 arrested as clashes follow another day of mass protests across France“: bbc.com
  3. The Guardian, 24.10.2026, bein lýsing: „Hundreds of thousands march in France as protests take place across Europe“: theguardian.com
  4. franceinfo, 23.10.2026, „Emmanuel Macron a reconnu auprès des représentants lycéens le besoin d'une refonte en profondeur de Parcoursup“: franceinfo.fr
  5. Al Jazeera, 18.10.2026, „Why have France's school protests become a wider political crisis?“ (bakgrunnur, 550.000 viku fyrr, kosningar í apríl 2027): aljazeera.com
  6. AP (birt hjá NPR), 25.10.2026, „Soldiers guard center of Milan as thousands of protesters march in cities across Europe“: npr.org
  7. Euronews, 24.10.2026, „Protests sweep across Europe from France to Albania, Italy, Spain and Portugal“: euronews.com
  8. RFI, 25.10.2026, „France reports 1,314 arrests after protests as police defend security operation“: rfi.fr
  9. CNews, 25.10.2026, „Mobilisation lycéenne : Sébastien Lecornu reçoit les représentants ce lundi avant une prise de parole du gouvernement“: cnews.fr
  10. Ouest-France, bein lýsing 25.10.2026 (fundur á mánudag, nýr mótmæladagur 31. október): ouest-france.fr
  11. Le Quotidien de La Réunion (AFP), 26.10.2026, „Crise lycéenne : le gouvernement dévoile ses mesures ce lundi“: lequotidien.re

Allar efnislegar leiðréttingar og samþykktar málbætur eru skráðar í Leiðréttingar og málbætur. Svona vinnum við.