María Corina Machado komin heim til Venesúela eftir tíu mánuði í útlegð
María Corina Machado, leiðtogi stjórnarandstöðunnar í Venesúela og handhafi friðarverðlauna Nóbels 2025, sneri heim á sunnudag eftir um tíu mánuði utan landsins. „Ég er hér. Með ykkur,“ skrifaði hún á samfélagsmiðlinum X (þýtt úr spænsku).
Machado birtist fyrst í kirkju í borginni Barquisimeto, um 350 kílómetra vestur af höfuðborginni Caracas, þar sem hundruð stuðningsmanna tóku á móti henni. Þaðan hélt hún í bílalest áleiðis til Caracas. Ekki var ljóst í gær hvernig hún komst til landsins.
Fór í felum frá landinu í desember
Machado yfirgaf Venesúela með leynd í desember 2025, skömmu áður en hún tók við friðarverðlaununum í Ósló. Áður hafði hún lengi farið huldu höfði innanlands. Ríkisstjórn Nicolásar Maduros hafði meinað henni að bjóða sig fram í forsetakosningunum 2024 og stjórnarandstaðan telur að bandamaður hennar, Edmundo González, hafi unnið þær kosningar. Maduro var lýstur sigurvegari en sundurliðuð úrslit voru aldrei birt.
Í janúar handsamaði Bandaríkjaher Maduro. Aðgerðin var umdeild að þjóðarétti. António Guterres, aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, lýsti áhyggjum af því að hún hefði ekki virt reglur þjóðaréttar, og óháðir sérfræðingar á vegum mannréttindaskrifstofu Sameinuðu þjóðanna fordæmdu hana sem brot á stofnsáttmála samtakanna. Bandaríkjastjórn vísaði hins vegar til réttarins til sjálfsvarnar í 51. grein sáttmálans. Síðan hefur Delcy Rodríguez, fyrrverandi varaforseti hans, stýrt landinu sem starfandi forseti með stuðningi Bandaríkjastjórnar. Samkvæmt The Guardian hafði Bandaríkjastjórn verið mótfallin heimkomu Machado. Blaðið segir hana hafa reynt oftar en sex sinnum að snúa heim á síðustu mánuðum.
Ólík viðbrögð í Washington
Donald Trump Bandaríkjaforseti sagðist ekkert vita um heimkomuna þegar fréttamenn spurðu hann á sunnudag. „Ég vona að hún sé örugg,“ sagði hann (þýtt úr ensku). Marco Rubio utanríkisráðherra sagði hins vegar að heimkoman væri bein afleiðing sáttaviðræðna sem Bandaríkin styðji.
Machado hefur ítrekað hrósað Trump fyrir aðgerðina gegn Maduro og gaf honum verðlaunapening sinn. Hún hefur krafist þess að nýjar forsetakosningar fari fram eigi síðar en í júlí 2027, samkvæmt The Guardian. Ekki er ljóst hvort Bandaríkjastjórn styður þá tímasetningu.
Stjórnvöld í Venesúela hafa lengi gefið í skyn að Machado yrði handtekin ef hún sneri aftur. Á sunnudag var þó ekkert sem benti til þess að öryggissveitir hefðu afskipti af henni.
María Corina Machado, the leader of the opposition in Venezuela and winner of the 2025 Nobel Peace Prize, returned home on Sunday after about ten months outside the country. "I am here. With you," she wrote on the social media platform X (Kvennablaðið's translation from Spanish).
Machado first appeared in a church in the city of Barquisimeto, about 350 kilometres west of the capital, Caracas, where hundreds of supporters welcomed her. From there she set off in a motorcade towards Caracas. It was not clear yesterday how she had entered the country.
She left the country in hiding in December
Machado left Venezuela secretly in December 2025, shortly before she received the Peace Prize in Oslo. Before that she had spent a long time in hiding inside the country. Nicolás Maduro's government had barred her from running in the 2024 presidential election, and the opposition believes her ally, Edmundo González, won that election. Maduro was declared the winner, but detailed results were never published.
In January the US military captured Maduro. The operation was contested under international law. United Nations Secretary-General António Guterres expressed concern that it had not respected the rules of international law, and independent experts working with the UN human rights office condemned it as a breach of the UN Charter. The US government, however, cited the right of self-defence in Article 51 of the Charter. Since then Delcy Rodríguez, his former vice-president, has run the country as acting president with the support of the US government. According to The Guardian, the US government had opposed Machado's return. The paper says she had tried more than six times to return home in recent months.
Different reactions in Washington
US President Donald Trump said he knew nothing about the return when reporters asked him on Sunday. "I hope she's safe," he said. Secretary of State Marco Rubio, however, said the return was a direct result of reconciliation talks that the United States supports.
Machado has repeatedly praised Trump for the operation against Maduro and gave him her prize medal. She has demanded that a new presidential election be held no later than July 2027, according to The Guardian. It is not clear whether the US government supports that timing.
The Venezuelan authorities have long hinted that Machado would be arrested if she returned. On Sunday, however, there was nothing to suggest that security forces were interfering with her.
María Corina Machado, przywódczyni opozycji w Wenezueli i laureatka Pokojowej Nagrody Nobla za 2025 rok, wróciła w niedzielę do kraju po około dziesięciu miesiącach za granicą. „Jestem tutaj. Z wami” (tłum. redakcji z hiszpańskiego), napisała w serwisie społecznościowym X.
Machado pojawiła się najpierw w kościele w mieście Barquisimeto, około 350 kilometrów na zachód od stolicy, Caracas, gdzie powitały ją setki zwolenników. Stamtąd wyruszyła w kolumnie samochodów w stronę Caracas. Wczoraj nie było jasne, w jaki sposób dostała się do kraju.
W grudniu potajemnie opuściła kraj
Machado potajemnie wyjechała z Wenezueli w grudniu 2025 roku, krótko przed odebraniem Pokojowej Nagrody Nobla w Oslo. Wcześniej długo ukrywała się w kraju. Rząd Nicolása Maduro nie dopuścił jej do startu w wyborach prezydenckich w 2024 roku, a opozycja uważa, że wybory te wygrał jej sojusznik Edmundo González. Maduro ogłoszono zwycięzcą, ale szczegółowych wyników nigdy nie opublikowano.
W styczniu wojsko USA pojmało Maduro. Operacja budziła kontrowersje na gruncie prawa międzynarodowego. Sekretarz generalny ONZ António Guterres wyraził zaniepokojenie, że nie przestrzegano w niej zasad prawa międzynarodowego, a niezależni eksperci współpracujący z Biurem Wysokiego Komisarza ONZ do spraw Praw Człowieka potępili ją jako naruszenie Karty Narodów Zjednoczonych. Rząd USA powołał się natomiast na prawo do samoobrony z artykułu 51 Karty. Od tego czasu krajem jako pełniąca obowiązki prezydenta kieruje Delcy Rodríguez, była wiceprezydent Maduro, przy wsparciu rządu USA. Według dziennika The Guardian rząd USA sprzeciwiał się powrotowi Machado. Gazeta podaje, że w ostatnich miesiącach Machado ponad sześć razy próbowała wrócić do kraju.
Różne reakcje w Waszyngtonie
Prezydent USA Donald Trump powiedział w niedzielę dziennikarzom, że nic nie wie o jej powrocie. „Mam nadzieję, że jest bezpieczna” (tłum. redakcji), powiedział. Sekretarz stanu Marco Rubio stwierdził natomiast, że powrót jest bezpośrednim skutkiem rozmów pojednawczych, które popierają Stany Zjednoczone.
Machado wielokrotnie chwaliła Trumpa za operację przeciwko Maduro i podarowała mu swój medal noblowski. Według The Guardian domaga się, by nowe wybory prezydenckie odbyły się najpóźniej w lipcu 2027 roku. Nie jest jasne, czy rząd USA popiera ten termin.
Władze Wenezueli od dawna dawały do zrozumienia, że Machado zostanie aresztowana, jeśli wróci. W niedzielę nic jednak nie wskazywało na to, by siły bezpieczeństwa interweniowały wobec niej.
Heimildir
- The Guardian, 25.10.2026, „Exiled opposition leader María Corina Machado returns to Venezuela“: theguardian.com
- AP, 25.10.2026, „Opposition leader Machado returns to Venezuela from exile, as doubts over democracy deepen“: apnews.com
- RÚV, 26.10.2026, „Machado komin aftur til heimalandsins“: ruv.is
- El País, 25.10.2026, „Primeras imágenes del regreso de María Corina Machado a Venezuela tras 10 meses fuera del país“: elpais.com
- Reuters, 4.1.2026, „Legality of US capture of Venezuela's Maduro in focus at United Nations“: reuters.com
- Reuters, 5.1.2026, „UN chief Guterres raises concerns about instability in Venezuela, legality of US operation“: reuters.com
- OHCHR, 7.1.2026, „UN experts condemn US aggression against Venezuela“: ohchr.org
Allar efnislegar leiðréttingar og samþykktar málbætur eru skráðar í Leiðréttingar og málbætur. Svona vinnum við.